कोशी प्रदेश
नेपाल तामाङ संघ कोशी प्रदेशको अधिवेशन यही जेठ ३० र ३१ गते इटहरीमा हुँदैछ। यस सन्दर्भमा तामाङ समुदायको हकहित र अधिकार प्राप्तिका विषयमा हामीले कोशी प्रदेश तदर्थ समितिका सभापति सुवास तामाङसंग आसन्न कोशी प्रदेशको अधिबेशन लगाएत विविध बिषयमा कुराकानी गर्ने जमर्को गरेका छौं ।
सर्वप्रथम, आगामी जेठ ३० र ३१ गते हुन लागिरहेको प्रदेश अधिवेशनको मुख्य उद्देश्य के हो र यसले तामाङ समुदायका लागि कस्तो महत्व राख्छ?
नेपाल तामाङ संघ कोशी प्रदेशको यो अधिवेशन हाम्रो समुदायको लागि एउटा ऐतिहासिक र महत्वपूर्ण क्षण हो। यसको मुख्य उद्देश्य भनेको प्रदेशमा छरिएर रहेका तामाङहरूलाई एकताबद्ध गर्दै तामाङ संघलाई थप सशक्त बनाउनु, नयाँ, गतिशील र सक्षम नेतृत्व चयन गर्नु साथै आगामी दिनका लागि स्पष्ट कार्यदिशा निर्धारण गर्नु हो। यस अधिवेशनबाट हामीले तामाङ समुदायका सामाजिक, सांस्कृतिक, आर्थिक र राजनीतिक हक अधिकारका मुद्दाहरूलाई कसरी थप प्रभावकारी रूपमा अगाडि बढाउने भन्ने विषयमा गहन छलफल गर्नेछौं। यो अधिवेशनले प्रदेशभरका तामाङहरूलाई एउटै छातामुनि गोलबन्द गर्ने र साझा लक्ष्य प्राप्तिका लागि सामूहिक रूपमा काम गर्ने एउटा सशक्त मञ्च पनि हो । यसले अधिबेशनले हाम्रो पहिचान, भाषा, संस्कृति र परम्पराको संरक्षण तथा प्रवर्द्धनमा नयाँ ऊर्जा थप्ने विश्वास लिएको छु।
तामाङ समुदायले लामो समयदेखि उठाउँदै आएका प्रमुख मागहरू के-के हुन् र ती मागहरू पूरा गर्नका लागि हालसम्म के-कस्ता प्रयासहरू भएका छन्?
तामाङ समुदायले उठाउँदै आएका प्रमुख मागहरू धेरै छन् । तीमध्ये पहिचानको मुद्दा, भाषिक, सांस्कृतिक र धार्मिक स्वायत्तताको अधिकार, राज्यका हरेक संरचनामा समानुपातिक र समावेशी प्रतिनिधित्व र गरिबी निवारण तथा आर्थिक सशक्तिकरण मुख्य हुन्। यी मागहरू पूरा गर्नका लागि हामीले विभिन्न चरणमा विभिन्न आन्दोलनहरू, शान्तिपूर्ण प्रदर्शनहरू, दबाबमूलक कार्यक्रमहरू, सरकारी निकायहरूसँग औपचारिक तथा अनौपचारिक वार्ताहरू र कानुनी तथा संवैधानिक सुधारका लागि पहलकदमी गर्दै आएका छौं। संविधान निर्माणको बेला पनि हामीले हाम्रा यी मागहरूलाई सशक्त रूपमा उठाएका थियौं र केही हदसम्म समावेश पनि गराएका छौं। यद्यपि, अझै पनि हाम्रा धेरै आधारभूत मागहरू सम्बोधन हुन बाँकी नै छन् र त्यसका लागि निरन्तर संघर्ष गरिरहेका छौं ।
विशेषगरी कोशी प्रदेशमा तामाङ समुदायले कस्ता चुनौतीहरूको सामना गरिरहेको छ र ती चुनौतीहरूलाई सम्बोधन गर्न संघले कस्ता योजनाहरू बनाएको छ?
कोशी प्रदेशमा तामाङ समुदायले विभिन्न जटिल चुनौतीहरूको सामना गरिरहेको छ। गरिबीको दुष्चक्र, शिक्षामा पहुँचको कमी र गुणस्तरीय शिक्षाको अभाव, आधारभूत स्वास्थ्य सेवाको अपर्याप्तता, युवा पलायन र बेरोजगारी, पहिचानको संकट र संस्कृतिको ह्रास साथै राज्यबाट प्राप्त हुने सेवा सुविधामा विभेद हुन्। यी चुनौतीहरूलाई सम्बोधन गर्नका लागि संघले अन्तर्राष्ट्रिय अभ्यासहरूबाट समेत पाठ सिक्दै रणनीतिक योजनाहरू बनाएको छ। हामीले शिक्षामा पहुँच बढाउन छात्रवृत्ति कार्यक्रमहरू विस्तार गर्ने, सामुदायिक स्वास्थ्य शिविरहरू आयोजना गर्ने, तामाङ भाषा, लिपि र संस्कृतिको संरक्षण तथा प्रवर्द्धनका लागि विद्यालय पाठ्यक्रममा समावेश गर्न पहल गर्ने, राज्यका हरेक संरचनामा समानुपातिक प्रतिनिधित्व सुनिश्चित गर्न दबाब दिने योजना बनाएका छौं। यसका साथै, हामीले समुदायभित्रका युवाहरूलाई सीपमूलक तालिम दिएर स्वरोजगार बनाउन, कृषिमा आधुनिकीकरण गर्न र पर्यटन प्रवर्द्धनमार्फत आर्थिक अवस्था सुदृढ पार्न पनि पहल गर्नेछौं। संघीयताको मर्म अनुसार प्रदेश सरकारसँग समन्वय गरी तामाङ स्वायत्त क्षेत्रको अवधारणालाई अगाडि बढाउने विषयमा पनि हामी गम्भीर बनेका छौं।
तामाङ समुदायको हकहित र अधिकार प्राप्तिका लागि युवाहरूको भूमिका कत्तिको महत्वपूर्ण छ?
तामाङ समुदायको हकहित र अधिकार प्राप्तिका लागि युवाहरूको भूमिका महत्त्वपूर्ण र अपरिहार्य छ। युवाहरूमा ऊर्जा, नयाँ विचार, प्रविधिमैत्री ज्ञान र परिवर्तनप्रतिको तीव्र चाहना हुन्छ। उनीहरूले समुदायका समस्याहरूलाई नवीन र सिर्जनात्मक तरिकाले समाधान गर्न सक्छन्। सामाजिक सञ्जाल र सूचना प्रविधिको अधिकतम प्रयोग गरेर समुदायका मुद्दाहरूलाई व्यापक रूपमा फैलाउन, जनमत सिर्जना गर्न र राज्यलाई दबाब दिन युवाहरूको सक्रिय सहभागिता अनिवार्य छ। हामीले युवाहरूलाई नेतृत्व विकासका लागि पर्याप्त अवसरहरू प्रदान गर्नुपर्छ, उनीहरूलाई संघका गतिविधिहरूमा सक्रिय रूपमा सहभागी गराउनुपर्छ र उनीहरूको क्षमतालाई सही दिशामा परिचालन गर्नुपर्छ। युवाहरूको सक्रियता बिना कुनै पनि समुदायको सशक्तिकरण सम्भव छैन।
तामाङ समुदायको आन्तरिक एकता र भावी रणनीतिबारे तपाईंको के धारणा के छ ?
तामाङ समुदायको हकहित र अधिकार प्राप्तिका लागि आन्तरिक एकता सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण पक्ष हो। हामी आफैंमा विभाजित भएमा हाम्रा मुद्दाहरू कमजोर हुन्छन् र अन्यले त्यसको फाइदा उठाउन सक्छन । त्यसैले, व्यक्तिगत स्वार्थ र गुटबन्दीभन्दा माथि उठेर सामुदायिक हितलाई सर्वोपरी ठान्नुपर्दछ । भावी रणनीतिको रूपमा हामीले राज्यका सबै तहमा निर्णायक भूमिका खोज्नुपर्छ, राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रियस्तरमा तामाङ समुदायको पहिचान र संस्कृतिलाई प्रवर्द्धन गर्नुपर्छ, अन्य सीमान्तकृत समुदायहरूसँग सहकार्य र गठबन्धन गर्नुपर्छ। साथै, अधिकार प्राप्तिका लागि शान्तिपूर्ण र संवैधानिक बाटोलाई अवलम्बन गर्दै सशक्त दबाबमूलक कार्यक्रमहरूलाई निरन्तरता दिनुपर्छ। हामीले तामाङ विद्वान, बुद्धिजीवी र विज्ञहरूको ज्ञान र अनुभवलाई अधिकतम उपयोग गर्दै समुदायको विकासमा लगाउनुपर्छ।
अन्त्यमा, तामाङ समुदायको हकहित र अधिकार प्राप्तिको लागि आम तामाङहरूलाई के सन्देश दिन चाहनुहुन्छ?
म आम तामाङ समुदायलाई यो सन्देश दिन चाहन्छु कि हामी सबै एक ढिक्का हुनुपर्छ, हातेमालो गर्नुपर्छ र एक अर्काको पूरक बन्नुपर्छ। हाम्रो हकहित र अधिकार प्राप्तिको लागि संगठित प्रयास नै सबैभन्दा ठूलो हतियार हो। हामीले हाम्रा भावी पुस्ताका लागि एउटा गौरवमय, समृद्ध र पहिचानयुक्त तामाङ समाज निर्माण गर्नुपर्छ। यो अधिवेशन तामाङ समुदायको एकता, सशक्तिकरण र अधिकार प्राप्तिको लागि एउटा ठूलो अवसर हो। यसमा सबैको सक्रिय सहभागिता, रचनात्मक सुझाव र अमूल्य सहयोगको अपेक्षा गर्दछु। हाम्रा अधिकारहरू कसैले दानमा दिने होइनन् हामीले नै सचेत, संगठित र सशक्त भएर संघर्षमार्फत प्राप्त गर्ने हो भन्ने कुरालाई कहिल्यै बिर्सनु हुँदैन ।
