पनौती / काभ्रे
राष्ट्रिय परीक्षा बोर्डले सार्वजनिक गरेको यस वर्षको माध्यमिक शिक्षा परीक्षा (एसईई) को नतिजाले काभ्रेको पनौती नगरपालिकाका बिद्यालयले ल्याएको नतिजाले सबैको ध्यान केन्द्रित गरेको छ । समग्रमा ८८.५ प्रतिशत विद्यार्थी उत्तीर्ण भए पनि नतिजाभित्रको अन्तरले गम्भीर प्रश्न उठाएको छ।
पनौतीमा सामुदायिक विद्यालयतर्फ ७९.१ प्रतिशत मात्र विद्यार्थी उत्तीर्ण भएका छन् भने संस्थागत (निजी) विद्यालयतर्फ ९६.४ प्रतिशत विद्यार्थी पास भएका छन्। पनौतीको समग्र नतिजा हेर्दा राम्रै देखिए पनि सामुदायिक विद्यालयको गिरावट चिन्ताजनक बनेको देखिन्छ ।
पनौती–५ स्थित श्री श्वेत गणेश माध्यमिक विद्यालयले सामुदायिकतर्फ शतप्रतिशत नतिजा ल्याउँदै नगर प्रथम बन्न सफल भएको छ। पहिलो पटक एसईईमा सहभागी २० जना विद्यार्थी (११ छात्र, ९ छात्रा) सबै उत्तीर्ण हुनु विद्यालयका लागि ठूलो उपलब्धि बनेको छ। पहिलो ब्याचमै उत्कृष्ट नतिजा ल्याएपछि अभिभावक र स्थानीय स्तरमा बिद्यालयको प्रशंसा भइरहेको छ।
यता, पनौतीकै केन्द्रमा रहेको श्री इन्द्रेस्वर माध्यमिक विद्यालयको नतिजा भने अत्यन्त कमजोर देखिएको छ। १९ जना विद्यार्थीमध्ये जम्मा २ जना मात्र उत्तीर्ण हुँदै विद्यालय १० प्रतिशतमा सीमित भएको छ। यसले विद्यालयको शैक्षिक अवस्था मात्र होइन, समग्र व्यवस्थापनमाथि नै प्रश्न उठाएको छ। गत वर्ष सामुदायिक विद्यालयतर्फ ९६ प्रतिशत नतिजा ल्याएर उत्कृष्ट प्रदर्शन गरेको पनौती यस वर्ष ७९.१ प्रतिशतमा झर्नु निरन्तरता, अनुगमन र उत्तरदायित्वमा कमजोरी रहेको संकेत गरेको छ ।
यसरी पनौती नगरपालिकाको एस इ इ को नतिजा बिग्रिएको थाहा पाएपछि नगरभित्र शिक्षा हेर्ने नगर शिक्षा शाखामाथि नै नागरिकहरूले कडा प्रश्न उठाउन थालेका छन्। नगरका सबै विद्यालयहरूको नतिजा सार्वजनिक भइसकेपछि हामी स्वयं नगरपालिका पुगेर वास्तविकता बुझ्ने प्रयास गरेका थियौं।
“किन यति कमजोर नतिजा आयो ?” भन्ने प्रश्नमा शिक्षा निर्देशक प्रणराज न्यौपानेले स्पष्ट जवाफ दिन सकेनन्, बरु घुमाउरो शैलीमा विद्यालयमा राजनीति घुसेको संकेत गरे। उनले विद्यालय व्यवस्थापनमा राजनीतिक हस्तक्षेप बढ्दै जाँदा शिक्षा नै धरासायी बन्दै गएको स्वीकार गरे।
उनका अनुसार वडा अध्यक्षहरू नै विद्यालय व्यवस्थापन समितिको अध्यक्ष बन्ने प्रवृत्तिले समस्या झन् जटिल बनेको छ। वडा अध्यक्षले दुबैतिर समय दिन नसक्दा शिक्षा खस्किएको हो, उनको भनाइ थियो । अझ हामीले कसरी ? भन्ने प्रश्न गर्यौ यस प्रश्नलाई उनले “यसलाई पुष्टि गर्ने उदाहरणहरू नगरभित्रै प्रशस्तै छन्। पनौती–७ स्थित इन्द्रेश्वर माविमा वडा अध्यक्ष सबिन ताम्राकार, पनौती–९ सुन्थानको शारदा माविमा वडा अध्यक्ष सहकुल कुमार हुमागाईं आफैं व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष छन्। त्यस्तै पनौती–१० खोपासीको श्रीराम माविमा वडा सदस्य सरिता नेपाल र सोही वडाको बाल आदर्श माविमा वडा सदस्य जीत बहादुर श्रेष्ठ अध्यक्षको भूमिकामा छन्। “
विद्यालय चलाउने जिम्मा पाएका जनप्रतिनिधिहरू नै राजनीति र पदको दोहोरो जिम्मेवारीमा अल्झिँदा शिक्षा कसरी सुध्रिन्छ ? व्यवस्थापनमै यस्तो हस्तक्षेप भइरहँदा नतिजा खस्किनु स्वाभाविक होइन र ? उनले उल्टै प्रश्न गरे
यद्यपि पनौती वडा न ५ मा पनि जनप्रतिनिधि नै विद्यालय व्यवस्थापन समितिमा रहदापनि राम्रो नतिजा हासिल गरेको छ । उनको भनाइ थियो ।
शान्ति निकेतन मावि (वडा नं. १) – ९१.३%
भालचन्द्र मावि (वडा नं. १) – ६०.७%
कुशादेवी मावि (वडा नं. २) – ७०.५%
बालोद्धार मावि (वडा नं. ४) – ८६.४%
पुण्य मावि (वडा नं. ७) – ७०%
भालेश्वर मावि (वडा नं. ८) – ९७.३%
शारदा मावि (वडा नं. ९) – ७०.४%
श्रीराम मावि (वडा नं. १०) – ७६.९%
बाल आदर्श मावि (वडा नं. १०) – ९५.५%
कमलादेवी जनप्रिय मावि (वडा नं. ११) – ७०.६%
बालप्रकाश मावि (वडा नं. १२) – ७९.१%
सामुदायिक विद्यालयतर्फ ४०७ विद्यार्थीमध्ये ३२२ जना उत्तीर्ण भएका छन् भने संस्थागततर्फ ४७८ मध्ये ४६१ विद्यार्थी पास भएका छन्। निजी विद्यालयमध्ये १६ मध्ये ७ विद्यालयले शतप्रतिशत नतिजा ल्याएका छन्।
यसैबीच, पनौतीबाट ४ जना विद्यार्थीले ४.० जीपीए ल्याउन सफल भएका छन्।
